Een belangrijke trend voor ons zendamateurs is hierbij de typische transceiver (het toestel met al die leuke knoppen) door een black box te vervangen, waar alle functionaliteit door software is gerealiseerd (Software Defined Radio of SDR).
Zodra de ontwikkelaar nieuwe softwarecode heeft ontwikkeld (bijvoorbeeld een betere filter voor betere selectiviteit) is een maar een fluitje van een second... uploaden van de nieuwe software en het nieuwe filter is ingebouwd... Wie had er van durven dromen nog  10jaar terug !?

PC- audiokaart als Zendontvanger
Tot nu toe werd als software platform de sound kaart van een krachtige PC gebruikt: Het HF-spectrum werd bijvoorbeeld door een analoge Tayloe mixer naar een frequentie gebracht van rond de 12kHz - hier kon handig gebruik gemaakt worden van de geluidskaart als verwerker van het audio frequente gedeelte. Demodulatie, filtering, etc gebeurd in dit geval met de processing wat de audio kaart  uitvoert. Voor de juiste functionaliteit van de geluidskaart heb je een krachtige PC en een softwareprogramma nodig, wat de geluidskaart bestuurd - een koptelefoon of de PC-luidspreker is voldoende om van een meestal uitstekend ontvangst te genieten.
Belangrijkste systeem onderdeel is de kwaliteit van de geluidskaart. Een resolutie van 24bit sampling is momenteel standaard bij de hoge kwaliteit audio kaarten. Deze zijn voor ca 150Euro verkrijgbaar bij de computerwinkels... Een zodanig hoge resolutie geeft evenaart het kwaliteitsniveau van de huidige top-transceivers. Maar dat is inmiddels niet meer de laatste stand van de techniek...

HF-spectrum rechtstreeks digitaliseren achter de PL-plug
De verkrijgbaarheid van goedkope Analoog/Digitaal omzetters met hoge resolutie van 16bit bij sampling frequenties van ver boven 100Mhz maakt het mogelijk zend ontvangers te ontwikkelen, die het HF-spectrum zonder analoge downmixing RECHTSTREEKS digitaliseren.
De antenne plug is zo nog het laatste onderdeel, wat wij nog kennen uit het verleden. De nieuwe techniek maakt verder gebruik van FPGA-chips - het betreft (her)programmeerbare chips, die een enorme capaciteit van software opslag bieden bij gelijktijdig enorm efficiënte en "vlotte" afwerking van de software instructies.
Het nadeel is, dat de elektronica boards met FPGA's NIET meer van hand gesoldeerd kunnen worden. Board-layout gebeurt middels de PC en de boards moeten door gespecialiseerde machines gemaakt worden.
Al sinds 2005 zijn er ontwikkelingen aan de gang om een op deze wijze ontworpen "toestel" te ontwerpen onder de project naam High Performance Software Defined Radio (HPSDR ). Inmiddels werpt het project eerste vruchten af... De eerste kant en klaar ontwikkelde boards zijn nu verkrijgbaar via de TAPR organisatie in de VS - bestellingen van geïnteresseerden zijn natuurlijk mogelijk via Internet - bij de momentele Dollar waarde zeker een aanrader. (TAPR website )

Verder heeft  N8VB een van de projectleiders van het HPSDR-project nu  een ontvanger board ontwikkelt die zonder te overdrijven baanbrekend genoemd mag worden. (Quicksilver QS1R )
Deze ontvanger gebruikt een 125Mhz/16bit A/D convertor en is verder volledig als software uitgevoerd.
Er is ook inmiddels een Yahoo reflector rond Quicksilver installeert, waar meer informatie te vinden is en men de SDR community kan ontmoeten i.v.m. deze ontvanger. Voor alle duidelijkheid: Quicksilver betreft een ontvanger board, waar software, firmware en de elektronische schakeling van het product volledig onder GPL 3 licentie zal aangeboden worden (dus NIET commercieel, maar open-source!)
Er zal op zeer korte tijd een website gelanceerd worden, die alle product details en order informatie bevat voor geïnteresseerde gebruikers van het ontvanger board. Deze ontvanger is een eerste mijlpaal bij het succesvol afronden van het HPSDR project Wij mogen ons verheugen voor de verdere ontwikkelingen...

De PERSEUS -ontvanger
Uit Italië komt de PERSEUS - een ontvanger met een technologie zoals boven genoemd gebruikmakend van een 14bit A/D convertor van met een sample frequentie van 130Mhz. Deze ontvanger is wel een commercieel project van een bedrijf die ervoor ca 800€ vraagt.
De software is momenteel nog in een vroege stadium, maar stabiel onder windows en verdere updates zullen gratis zijn.

Het is duidelijk, dat de toekomst van de high performance SDR-ontwikkelingen steeds minder gebruik zullen maken van de geluidskaart als software platform, maar dat de FPGA technologie de toon al heeft gezet voor de toekomst.
De ontwikkelingen gaan razend snel - wij zendamateurs zijn gelukkig door de professionele activiteit van enkelen weer in de eerste rij!

Ulli, ON5KQ